Allah Teala’nın Ayetlerinden Olan Evliliğin Rûm Suresi 21. Ayet-i Celilesi Bağlamında Evlilikte Rutinleşme, Duygusal Yakınlık ve Eşler Arasındaki Sevginin Güçlendirilmesi
Allah Teala şöyle buyurmuştur: Onlara ısınıp kaynaşasınız diye size kendi türünüzden eşler yaratıp aranıza sevgi ve şefkat duyguları yerleştirmesi de O’nun delillerindendir/kanıtlarındandır. Doğrusu bunda iyi düşünen kimseler için dersler vardır. (Rûm, 30/21)
Resûlullah (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır. Ben de aileme karşı en hayırlı olanınızım…” (Tirmizî, Menâkıb 63)
Evlilik, zaman içerisinde farklı aşamalardan/evrelerden geçen dinamik/canlı bir ilişkidir. İlk dönemlerde yoğun olarak hissedilen heyecan (aşk vb.) ve yenilik duygusu, zamanla yerini günlük yaşamın rutinlerine/sıradanlığına bırakabilmektedir. Monotonlaşmış bu durum bazı çiftlerde duygusal hatta fiziksel uzaklaşmaya ve evlilikten alınan doyumun azalmasına neden olabilmektedir. Monotonluk, evlilik ilişkisinde heyecan ve yenilik hissinin azalmasına yol açmaktadır. Ancak rutinleşme/monotonluk, evliliğin doğal süreçlerinden biri olup doğru yaklaşımlarla aşılabilecek bir durumdur. Örneğin ev ortamında yapılacak küçük değişiklikler, farklı etkinlikler planlamak ve ortak hobiler edinmek ilişkinin canlılığını artırmakta güçlü etkenlerdir.
Aile, bir toplumun temel yapı taşıdır ve sağlıklı bir aile yapısının temelinde her yönden desteklenmiş güçlü eş ilişkisi bulunmaktadır. Modern yaşamın getirdiği yoğun çalışma temposu, ekonomik kaygılar ve günlük sorumluluklar/sorumsuzluklar, eşlerin birbirlerine ayırdıkları zamanı azaltmakta ve evlilik ilişkisinin zamanla tekdüze/sıradan bir hâl almasına neden olabilmektedir. Bu nedenle evlilikte duygusal ve diğer türlü canlılığın korunması, bilinçli çaba ve karşılıklı fedakârlık gerektirmektedir.
Evlilikte Rutini/Monotonluğu Azaltan Yaklaşımlar Şöyle Sıralanabilir:
- Günlük Yaşamın Yenilenmesi/Güncel Halin Korunması
Eşlerin zaman zaman günlük alışkanlıklarını değiştirmeleri, ev ortamında küçük yenilikler yapmaları, farklı yemekler hazırlamaları, kıyafet seçimlerini yenilemeleri veya ev dekorasyonunda değişikliklere gitmeleri ilişkiye canlılık kazandırabilir. Özellikle her evliliğin özeli olan yatak odasında yapılan küçük düzenlemeler bile psikolojik olarak yenilenme hissi oluşturabilir.
- Etkili ve Merhametli/Şefkatli İletişim
Nazik ifadeler kullanmak, sevgi dolu sözler söylemek ve eşin duygusal ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak, empati kurmak sağlıklı iletişimin temelidir. Yapılan eylemlerin/iyiliklerin işlevsel yani eşin gerçek ihtiyaçlarına uygun olması, ilişkinin kalitesini artırmaktadır. Karşılıklı cömertlik ve anlayış zamanla sevgi bağlarını güçlendirmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki burada kastedilen eşlerden birinin yekdiğerine yalnızca iyilik yapması değil, yaptığı iyiliğin eşinin gerçek ihtiyaçlarına uygun olması önemlidir. Bu durum empatik iletişimin ve ilişkinin temelini oluşturmaktadır
- Ortak Güzel An(ı)ları Çoğaltmak
Birlikte geçirilen kaliteli zamanlar, örneğin akşam yemekleri, tarihi ve kültürel yerleri ziyaret, küçük sürprizler ve anlamlı hediyeler eşler arasındaki duygusal bağı kuvvetlendirir. Maddi değeri yüksek olmayan ancak muhatabı tarafından manevi anlam taşıyan hediyeler ilişkinin sıcaklığını artırabilir ve monotonluğu giderebilir.
- Ortak Sosyal Faaliyetlerle Sosyal Çevreyi Güçlendirmek
Hafta sonu gezileri, doğa yürüyüşleri, birlikte yapılan seyahatler ve samimi sohbetler eşlerin birbirlerini yeniden keşfetmelerine imkân sağlar. Ortak deneyimler, evlilik doyumunu artıran önemli unsurlardan biridir. Ayrıca akrabalık ilişkilerinin sürdürülmesi, dost ve arkadaş çevresiyle iletişimin devam ettirilmesi/korunması ve sosyal etkinliklere eşle birlikte katılım, birer birey olan eşlerin psikolojik dayanıklılığını artırmaktadır.
Eşler Arasındaki Sevgiyi Güçlendiren Temel Unsurlara Gelince
- Hoşgörülü ve affedici olmak. (Sekinet bağlamında, Sevgi-Saygı-Karşılıklı Tahammül çerçevesinde)
- Yapılan iyiliklerin karşılığını beklememek. (İhsan kıvamında)
- Eşi takdir etmek ve iltifat etmek. (Teşekkür ve Minnettarlık düzleminde)
- Eşe her ortamda saygı göstermek. (Hem eşlerin kendi özelinde hem de sosyal ortamlarda saygınlığın devamlılığı esas alınarak)
- Sevgiyi sözlü ve davranışsal olarak ifade etmek. İslam evlilik hukuku ve ahlakı açısından da eşlerin birbirlerine “meveddet” (sevgi) ve “rahmet” (merhamet) temelinde yaklaşmaları, aile huzurunun temel şartlarından biri olarak kabul edilmektedir (Rûm, 30/21). (Mutlaka dile pelesenk edilen motto cümlelerle ve Satırlarda kalmayıp sadra şifa olabilecek bilinç düzeyine ulaşmış ve olgunlaşmış bir modda)
- Duygusal ve fiziksel yakınlığı ihmal etmemek. (Kişisel saygınlık sınırları aşılmadan)
- Gerektiğinde fedakârlık yapabilmek. (Boşa kürek sallayan fedakârlık modu kapatılarak)
- Hata durumunda özür dileyebilmek ve uzlaşmayı tercih etmek. (Özür dilemeyi sıradanlaştıran, silikleştiren ve anlamsızlaştıran bir raddeye vardırmaksızın)
- Küçük hediyeler ve ince düşünceli davranışlarla sevgiyi canlı tutmak. Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Hediyeleşin. Çünkü hediye, gönülden kini söküp atar…” (Tirmizî, Velâ, 6) (Eşe, eşin psiko-sosyal alanına uygun olmak kayd-ı şartıyla)
Sonuç Yerine
Evlilikte zaman zaman görülen monotonluk/rutine bağlama, ilişkinin sona erdiğini değil, güncelleştirmeye(update)/yenilenmeye ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Sevgi, saygı, karşılıklı tahammül/anlayış, etkili iletişim ve ortak yaşantıları zenginleştirme çabası, evlilik bağını güçlendiren temel faktörlerdendir. Eşlerin birbirlerinin haklarına riayet etmeleri, gerçekçi beklentiler geliştirmeleri ve karşılıklı fedakârlık anlayışıyla hareket etmeleri, uzun ömürlü, bereketli ve huzurlu bir evlilik hayatının en önemli dayanakları temel taşları/dinamikleri/unsurları arasında yer almaktadır. Velhasıl, eşini seven sayan birisi; eşine karşı öfkesini kontrol eder. Eşinin onurunu korur. Eşine haksızlık yapmaktan kaçınır. Eşini affetmeyi bir erdem olarak görür. En önemlisi de aile mahremiyetini her daim muhafaza eder.
